หลายครั้งหลายคราวที่ผมถูกปฏิเสธไม่รับบัตรประชาชน
เพราะเลขในบัตร 13 หลัก มันเลือนไปประมาณ 3 หลัก
โดยไม่สามารถมองเห็นได้เลย
วันนี้จึงได้ "เลิก" ผลัดวันประกันพรุ่ง ไปขอมีบัตรใบที่สำนักงานเขต
มิเช่นนั้น ก็จะไม่มีวันได้ทำบัตรประชาชนใหม่สักที
ก่อนแปดโมงเช้าเล็กน้อยผมในชุดทำงาน ขับรถไปหาที่จอดรถที่สำนักงานเขตบางกะปิ
พลางสำรวจความเรียบร้อยของเอกสารยืนยันตน ใบขับขี่ หนังสือเดินทาง
เพียงเท่านี้น่าจะพอแล้วกระมัง
วันนี้ผมทำบัตรประชาชนเป็นใบที่ 3 แล้ว
ผมอ่านรายละเอียดในช่อง ขอมีบัตรใหม่เป็นครั้งแรก
พลางกวาดสายตาอ่านตัวอักษรไปทีละบรรทัด ทีละบรรทัด
พลางหันกลับไปที่สำนักงานเขต
เก้าอี้เรียงเป็นแถวอย่างมีระเบียบเพื่อรอรับผู้ใช้บริการ
ซึ่งจะเริ่มทยอยกันเข้ามาตั้งแต่แปดโมงเช้าเป็นต้นไป
หนึ่งในช่องให้บริการจำนวนมากมาย ผมพลางเห็นเด็กผู้ชายคนหนึ่งในชุดนักเรียน
ถือแฟ้มใสใส่เอกสารต่างๆมากมาย และเป้สะพายหลังปักตราสัญลักษณ์ประจำโรงเรียน
ข้างกายมีถุงพลาสติกร้านของขวัญชื่อดังจากใจกลางเมืองพร้อมของขวัญกล่องโตที่ยังไม่ได้เปิด
น่าจะเพิ่งมาขอมีบัตรเป็นครั้งแรก
"น้องๆ พี่ขอใบเกิด กับสำเนาทะเบียนบ้านด้วย.."
"เดี๋ยวพี่ขอถามนิดนึงนะ พ่อน้องชื่ออะไร เกิดที่ไหน แม่น้องชื่ออะไร เกิดที่ไหน ..."
"วันนี้วันเกิดนี่นา อายุ 15 พอดี สุขสันต์วันเกิดนะจ๊ะ"
เด็กหนุ่มวัยรุ่นชาวไทยเชื้อสายจีนผมเกรียนยืนอมยิ้ม
ยื่นมีไปรับบัตรประชาชนใบแรกในชีวิต บนบัตรระบุคำนำหน้าชื่อว่า นาย
หลักฐานทางสังคมที่แสดงว่าเขากำลังก้าวออกจากภาวะเด็กอย่างสิ้นเชิงแล้ว
วันหมดอายุถูกกำหนดในอีกหกปีข้างหน้า
เขาจะนำบัตรประชาชนนี้ไปทำอะไรนะ วันที่เขาอายุ 21 ปีเต็ม
เด็กหนุ่มคนนั้น คงนำบัตรประชาชนใบใหม่กลับไปอวดพ่อแม่
วันรุ่งขึ้นที่จะถึงนี้ เขาคงนำไปอวดเพื่อนๆที่โรงเรียน
วันหยุดที่จะถึงนี้ เขาคงนำไปให้สาวน้อยที่ตัวเองหมายปองชื่นชมหลังจากเรียนพิเศษเสร็จ
อีกไม่นาน เขาคงนำบัตรประชาชนใบนี้ยื่นเป็นหลักฐานสอบเข้ามหาวิทยาลัย
อีกไม่นาน เขาคงนำบัตรประชาชนใบนี้ออกไปทำใบขับขี่
อีกไม่นาน เขาคงนำบัตรประชาชนใบนี้ออกไปใช้สิทธิเลือกตั้งครั้งแรก
อีกไม่นาน เขาคงนำบัตรประชาชนใบนี้เปิดบัญชีธนาคาร
ฯลฯ
อีกไม่นาน ...
ดูช่างเขาภูมิใจในความเป็นผู้ใหญ่เหลือเกิน เขาจะรู้ไหมนะ
ว่าต่อไปนี้ ชีวิตจะไม่สงบราบเรียบเหมือนเดิมอีกต่อไปแล้ว
เชิญหมายเลข 1005 ที่ช่อง 11
ผมก้มมองบัตรคิวในมือ เหลืออีกสามคิวจะถึงลำดับของผม
ชายหนุ่มวัยรุ่นขับรถเก๋งคันใหม่เลี้ยวปาดเข้ามาจอดหน้าสำนักงานเขตอย่างคล่องแคล่ว
ก่อนผลักประตูสำนักงานเขต พลางเอ่ยถามพนักงานว่า บัตรประชาชนหมดอายุ ติดต่อที่ช่องไหนครับ
ผมได้ยินเสียงเขาคุยโทรศัพท์กับเพื่อนด้วยความสนิทสนม
"เออ เออ วันนี้อาจารย์ไม่สอน วันเปิดเทอมวันแรกด้วย โชคดีชิบหาxเลยหวะ"
"เออ กรูมาทำบัตรประชาชนใหม่ ไอ้ห่x วันนี้วันเกิดกรูเว้ย"
ชายหนุ่มวางสายโทรศัพท์ น้ำเสียงครึกครื้นหายไปอย่างรวดเร็ว
เขามองบัตรประชาชนใบแรกในชีวิตอีกครั้งหนึ่งก่อนจะส่งคืนเจ้าหน้าที่เพื่อทำลาย
เขารับเอกสารมาเซ็น เอกสารมีรูปถ่ายเทียบระหว่างรูปถ่ายใหม่กับรูปถ่ายเดิม
ผมเห็นเขาอมยิ้มถึงภาพเปรียบเทียบความเปลี่ยนแปลงในระยะเวลาหกปี
เขาคงเอ่ยขึ้นในใจว่า ....บ๊ายบาย ไอ้หนู ...
บัตรใบนี้คงได้สร้างจุดเปลี่ยนให้ชีวิตเขามากมายตลอดหกปีที่ผ่านมา
อีกไม่นาน เขาคงนำบัตรประชาชนใบนี้ไปสมัครสอบวุฒิภาษาอังกฤษ
อีกไม่นาน เขาคงนำบัตรประชาชนใบนี้ไปยื่นขอขึ้นทะเบียนบัณฑิต
อีกไม่นาน เขาคงนำบัตรประชาชนใบนี้ไปสมัครงาน
อีกไม่นาน เขาคงนำบัตรประชาชนใบนี้ไปสมัครเรียนต่อ
ดูช่างเขาภูมิใจในความเป็นผู้ใหญ่เหลือเกิน เขาจะรู้ไหมนะ
ว่าชีวิตทำงานไม่ได้ง่ายอย่างที่เขาคิดหรอก
เชิญหมายเลข 1008 ที่ช่อง 11
ถึงคิวของผมแล้ว
เจ้าหน้าที่ยื่นเอกสารเปรียบเทียบรูปถ่ายเก่ากับรูปถ่ายใหม่ให้ผมเซ็นรับรองความถูกต้อง
ก่อนเจาะตราไก่ทำลายบัตรประชาชนของผม ที่ร่วมทุกข์ร่วมสุขกันมานาน
ผมอมยิ้ม ... ถึงภาพความเปลี่ยนแปลงในระยะสี่ปี ห้าเดือน ยี่สิบห้าวัน
นับจากวันที่ 1 มิถุนายน 2548 ซึ่งเป็นวันเกิดครบรอบ 21 ปีของผม
ผมเอ่ยขึ้นในใจว่า ....บ๊ายบาย ไอ้น้อง...
ผมภูมิใจกับความเป็นผู้ใหญ่เหลือเกิน
:)